Innowacja jako katalizator zrównoważonego rozwoju gospodarczego

OPUS 28, dr hab. Oskar Kowalewski, prof. INE PAN

Innowacje od zawsze były kluczowym motorem postępu ludzkości, pomagając społeczeństwom stawiać czoła wyzwaniom i poprawiać jakość życia. Obecnie odgrywają kluczową rolę w rozwiązywaniu globalnych problemów, takich jak zmiany klimatyczne, nierówności ekonomiczne czy trudności gospodarcze krajów próbujących przejść na wyższy poziom dochodów i rozwoju.

Projekt ten bada, w jaki sposób innowacje mogą wspierać zrównoważony rozwój gospodarczy, jednocześnie odpowiadając na wyzwania środowiskowe, finansowe i organizacyjne, ze szczególnym uwzględnieniem rosnącego znaczenia technologii finansowych (FinTech).

Wiele krajów doświadcza tzw. „pułapki średniego dochodu”, w której początkowy wzrost gospodarczy spowalnia, a dalszy postęp staje się trudny. Projekt analizuje, w jaki sposób innowacje wspierane przez silne systemy finansowe oraz inwestycje w edukację i rozwój umiejętności mogą pomóc krajom wyjść z tego impasu. Na podstawie przykładów z całego świata projekt ma na celu zidentyfikowanie strategii, które decydenci polityczni mogą wykorzystać do promowania trwałego wzrostu gospodarczego.

Projekt bada również, w jaki sposób FinTech przekształca systemy finansowe, czyniąc usługi bardziej dostępne i inkluzywne. Innowacje takie jak bankowość mobilna, blockchain czy platformy pożyczek peer-to-peer mają potencjał otwierania nowych możliwości dla osób i firm, szczególnie w społecznościach o ograniczonym dostępie do usług finansowych. Zrozumienie, co napędza te innowacje i jakie są role inwestycji w ich rozwój, może pomóc w ich szerszym zastosowaniu.

Kolejnym kluczowym obszarem projektu jest zrównoważony rozwój środowiskowy. Choć firmy technologiczne, takie jak BigTech i FinTech, mogą przyczyniać się do problemów środowiskowych poprzez wysokie zużycie energii, posiadają również rozwiązania. Technologie takie jak zielone narzędzia finansowe, pożyczki na odnawialne źródła energii czy systemy handlu emisjami dwutlenku węgla to przykłady, jak innowacje mogą wspierać cele zrównoważonego rozwoju. Projekt bada, jak firmy mogą równoważyć swoje oddziaływanie na środowisko z działaniami na rzecz zrównoważonego rozwoju.

W ramach badań uwzględniono również przedsiębiorstwa rodzinne. Znane z ostrożnego podejścia do innowacji, firmy te często priorytetowo traktują stabilność i długoterminowy sukces. Projekt bada, w jaki sposób wykorzystują kryteria środowiskowe, społeczne i zarządcze (ESG) do zarządzania ryzykiem i wspierania zrównoważonego rozwoju.

Analizując globalne dane oraz studia przypadków, projekt ma na celu dostarczenie praktycznych rekomendacji dla rządów, przedsiębiorstw i inwestorów. Wyniki pomogą w opracowaniu polityk wspierających innowacje, promujących zrównoważone praktyki i tworzących możliwości wzrostu gospodarczego. Niezależnie od tego, czy chodzi o pomoc krajom w przezwyciężeniu stagnacji gospodarczej, rozszerzenie dostępu do usług finansowych dzięki FinTech, czy zachęcanie firm do stosowania zrównoważonych praktyk, badania te podkreślają transformacyjną moc innowacji w rozwiązywaniu współczesnych problemów.